Kabedo me tedo ki yubu gin acama obedo ngo?
Man obedo kama kitedo iye dek, ki miyo ki lwak dok bene ki yubu gin amata iye.
Obedo kama ki yubu iye gin acama, amata ki kimiyo ki dano ma mito. Pol kare kicamo/kimato gin acama/amata magi ki kabedo ma kiyubu iye, ento I cawa mukene, wegi ka cat twero miyo ne me atera gang.
Man obedo yubu gin acama ki amata I kabedo ma naat ma mito jami magi oyero en kikome.
Biacara ducu ma I Uaanda, cik cimo ni omyero gucone:
Pi dano/ngat acel
Pi Kampuni
Di kany pi ngec matut I kom jami mamite me cone.
Omyero ilim ka nongo ngec madit me URA i www.ura.go.ug
Macalo lacul mucoro, in itye kitwero ni. Iyo marom itye ki tic ma omyero itim ma calo lacul mucoro.
Mucoro ikom cente pa ngat moni ( mucoro abyeka pi biacara matino)
Pi lutim biacara ma cente ma gi nongo I mwaka acel kato million apar (10,000,000) ento pekato milliom miya acel ki pyera abic (150,000,000), cik cimo ni omyero gucul kit mucoro man malube ki kit macik cimo kwede mucoro abyeka.
Dii kany me neno kit ma mucoro abyeka kinongo kwede
Mucoro ma kingolo ikom kampuni
Man obedo mucoro ma kingolo ikom kampuni weng ma tye I Uganda ma wel mucorone tye pacen 30% ma pe loke. Ngat matimo biacara me yubu gin acama ki amata omyero ocone pi culu mucoro eni.
Cul kit ma kiculi kwede (PAYE)
Ngat ma timo biacara me yubu gin acama ki amata kun tye ki lutic ma en culu gi mucara me dwe kid we ma wele kato cente 235,000 pi dwe acel cik cimo ni omyero ocone pi culu mucoro man kun ngolo ki iwi mucara pa lutice, gwoko ci tero bot URA.
Dii kany me niang ikom kit ma PAYE kingolo kwede
Mucoro ma kigwoko ki inge cul (WHT)
Mucoro ma kiggwoko ki ikom jami ma kitero bot lacat, kace in itye ngat ma cik yee/cimo ni itero gwoko ciling kiare me cul, cik waci omyero igwok cente maromo pacen 6% ikare me culu pi jami ma kikeli, pi jami ducu ma ka kiribo kacel ci wele kato million acel (1,000,000).
Dii kany pi ngec mukene ikon Mucoro ma kigwoko ki inge cul
Mucoro ikom rwonm ma kimedo ikom gin acata (VAT)
Pi lubiacara ma limgi aa ki ikom timo biacara me yubu gin acama ki amata ma nongo wel cente magi nongo kato million miya cael ki pyera abic (150,000,000) I mwaka moni, gin omyero ojog VAT ikom biacara weng ma tye ki invoic (EFRIS).
Dii kany pi ngec mukene ilok kom Mucoro ikom kero/rwom ma kimedo ikom gin acata
Niang ni
Lucul mucoro ducu ma gucone pi culu mucoro VAT omyero bene gucone pi tic ki EFRIS ki miyo e-invoic.
Dii kany pi ngec mukene ikit me cone pi tic ki EFRIS.
Adwogi biacara (cato wil)/ritan ki pongo marom aroma ki kit ma ki pongo kwede pi mucoro mo keken ma donyo ikicaa/ijeba pa rwode.
Dii kany pi ngec matut ikit me pongo adwogi biacara/catowi.
Ka ityeko yubu/coyo ritan/adwogi biacara ni, omyero icul kit mucoro mo keken me acula kun itiyo ki kit me cul ma kiryeyo kany ni, macalo benki (bank), Mobile Money, EFT, RTGS, VISA, Mastercard, USSD Code (*285#) ki mukene.
Niang ni: Nino me culu mucoro rom aroma ki nino me coyo adwogi cato wil ni.
Dii kany pi cone me culu mucoro.
Kwayi jami ma Gemente twero/romo kwanyo/jalo mucoro ikom gi itedero kany
|
Nga matwero nongo ne |
Kit yub matye |
Kare ma yub man twero tic |
Ngo mamite wek inong kony ite yub man |
|
Lucul mucoro ma gucone pi culu mucoro VAT |
Dano wen magucone pi mucoro VAT gitwero penyo pi jami ducu magutiyo kwede ikare me yubu jami acata. |
Pi kare weng/ducu |
Wel cente ma biacara nongo maromo million miya acel ki pyera abic (150,000,000), ikin kare moo keken maromo dwe apar wiye aryo pi tyen me acel ma en ocone kwede, kero me gwoko kor tic/rekod me biacara ikare ducu, ki miyo jami acata ma twero culu mocoro. |
Pi kony mukene, lim opici me URA moo keken ma cok kwedi, onyo goo nama cim ma pe kiculu pire 0800117000 onyo 0800217000 onyo kube kedwa I WhatsApp: nama 0772140000.