Inyobo aiboisit na itolomere ikososio ka Isineeman?
Ekampuni lo itolomi ikososinei ka Isineeman, etogo lo itolomere ikososinei ka Isineeman, aiboisit na itolomere ikososinei ka Isineeman ngesi ekampuni arai aboisit na itolomi aswamisio nu aboliasio (performing arts), abolisao nu itolomio otelebison arai oredio, efilim, etelebison, eredio, eyala (comics) akiro nu aineranara (interactive arts), aboliaso nu esineema, arucokina na olago (websites), ikososinei ka esinema (video).
Ejaasi kesi aisubus na itolomi akiro arai iboro lu egitigita imoriaritos alimonoreta nu otelebison ka nu oredio, ikososinei ka isineman, inerasinei ka ipurogurams lu ejaasi otelebison, ka luitolomio oredion, ka ice da.
Esubusak keere lu ejaasi Uganda, ekoto iwadikaunos keda;
Koany ebe (Please note)
Edaun aiwadikaun, ebeit isubusin ngun lu orionget alo aricit ikisila lu apugasinei nu ikamanara ka kes kwape nat;
Anu itunganan ilope (individual)
Anu ekampuni (For non-individual)
Kicikak ne anu ajenun iboro lu ekotoi anu eiwadikaun
Kwape atacan esolo, ijatatar ijo keda apedorosio kon. Kanepe anen da, ejaasi nu ebeit ijo aswam kwape atacan esolo.
Esolo lo itatacio elope/ekampuni lo aboisit ana itolomere ikososinei ka Isineeman imoriarit;
Esolo lo ameda (Income tax)– imoriarit keere, arai eraasi ikulepek obe arai bo nat ikampunin da.
Kiitunite ebe (Please note): Eitiai lo esolo alo itatacio anu ameda ne ejaasi isubusin lu erai ekampuni erai akais auni angun kwatat lu ikapun alu edumununei ekampuni lu itatacio esolo. Erai do ikapun lu, ikapun keere lu egweluna edaun alemar lu etacitai anu igaraman lu ecamakitai. Konye itunganan ilope itatacio esolo lo etubokino otupitete eitiai lo ikapun alu edumununei ngesi keere.
Kicikak nee anu ajenun itiaisinei lu esolo lo itatacio otupitete eitiai lo ikapun alu edumununei itunganan.
Esolo lo Ekampuni (Corporation tax)
Erai lo esolo lo itatacio isubusin lu mam eraasi itunga ikulepek (non-individual players) lu ejaasi orionget lo. Ido erai do ngesi lo akais auni angun kwatat (30%).
Esolo lo ameda na iyatanakin oboro kotoma asubio ka aitoloto kec (Value Added Tax (VAT))
Erai lo esolo lo itatacio etosomak/agwelak iboro oitiai alo itomon akany auni angun kwatat (18%) lu iboro keere lu egwelari yen itatacio esolo ngon. Atemasi ebe ngun lu iwadikauna ka lu ekotoi iwadikaunos anu esolo alo VAT. Anu eiwadikaun anu esolo alo VAT, ekoto esubusi ogwelununei ikapun lu edeparete imilionin akwatat akais akany (turnover of over 150 million) okaru arai bo nat imilionin akais auni ikany aarei ka ilukumin akwat akany (37.5 million) kotoma olapio iuni lu ituputupaikina (consecutive months).
Kicikak nee Anu adumun akiro nu iyatakina nu ikamunitos VAT.
Kiitunite ebe
Atacak esolo lu iwadikauna anu esolo alo VAT keere ebeit aiwadikaun anu EFRIS, kosodete aicil arisitin nu egwelanarere iboro olago (e-invoices)
Kicikak ne Anu adumun nu ipu nu ikamunitos aiwadikaun anu EFRIS
Esolo lo etiakaro etacio aswamisio ka iboro (Withholding tax)
Kicikak nee Anu adumun nu iyatakina nu ikamunitos esolo lo etiakanaro etacio iboro ka aswamisinei.
Esolo lo Eropit Eswamak (Pay As You Earn (PAYE))
Itatacio esolo lo ne ejaasi isubusin lu orionget alo lu ajaatatar eswamak (lu oyapeesi ka lu elejaleja da) lu enyamate eropit lo edepari isirigin lu oUganda akwat aarei akai auni ikany (UGX. 235,000) angon elap. Etiakaro do esolo ngon oropit eroko etaca kosodete aijukar ne ejaai URA.
Kicikak ne Anu ajenun itiaisinei lu esolo alo eropit.
Ilelebio apapulai nu kwape adio papulai keere nu esolo alo ameda
Kicikak ne anu ajenun nu ipu anu eileleb apapulai nu esolo kon.
Idau ijo aileleb apapulai kon nu esolo, ekotoi do ijo eitosom iponesio lu ejaasi anu aitac esolo kon. Kwape nat obank, isirigin lu osimu, akadi na isirigin na ebakai ebe VISA, eitosom iponesio ice lu ijukere ikapun kwape nat EFT, RTGS, Mastercard, USSD Code (*285#), ka ice da.
Koany: Aparasia nu aitac esolo eputosi/eriakasi kede nu aileleb apapulai da
Kicikak ne: anu aiwadik aitac esolo.
Arai mam ijo ipedori aiwadikaun olago, ipejok edio yapesi keere lo URA lo iyapiatar ijo tetere ijo idumuni agangat, arai mam inom esimu anu abure onamba, 0800117000/0800217000 arai bo ijuk akiro olago lo itunga airiamunun (WhatsApp): 0772140000