Kampuni me gedo, obedo biacara, onyo dul macalo meno ma nongo kicako me gedo odi macalo gero odi, gudu, odi madongo me yubu jami ma patpat ki purujek me gedo mukene ma patpat.
Med ikom jami ma imaro
Lancic mene ma omyero Kampuni me gedo obed kwede me tic?
Inge cone, Kampuni me gedo omyero onong Lancic weng ma mite ki Pamit weng ki bot dul cik ma patpat.
Pi dano/ngat acel
Pi Kampuni
Click here / Dii kany pi ngec matut pi ngo ma omyero ibed kwede pi cone.
Macalo lacul mucoro, in itye ki twero ni. Dok bene, tye jami mogo ma omyero itim.
Dii kany/Click here pi ngeyo twero ni macalo lacul mucoro.
Dii kany/Click here pi ngeyo gin ma omyero itim macalo lacul mucoro
Mucoro kampuni
Man obedo mucoro ma ki ngolo ki I magoba ma Kampuni onongo dok ki ngolo mucoro ki I kom cente ma kampuni onongo. Kitiyo mucoro man ikom pacen pyeradek (30%).
Mucoro ma kingolo ki ikom mucara pa lutic (PAYE)
Ngat ma tiyo bot Kampuni me gedo omyero onong TIN, dok won tic (Kampuni) tye ki tic me coyo latic enoni me culu (PAYE) wek ongol cente ki bot latic mo keken ma nongo mucara makato alip miya aryo ki pyeradek wiye bic (235,000) ci cwalo cente man bot URA.
Dii kany/Click here pi nongo cura/wel me PAYE.
Mucoro ma kigwoko dong cen ki ikom cul (Withholding tax)
Man obedo mucoro ma kingolo ki ikom lim ma dano onongo ikom cato gin moo keken bot ngat ma ocone macalo ajenti me jogo mucoro pa URA. Kitiyo/kitimo cura ne I pacen 6 (6%) ci dul ma culu ngat ma ocatigi jami ngolo cente man dong cen kace inen wel wel tiyo biacara kato 1,000,000 (million acel) ci cwalo lim me mucoro man bot dul maloyo jogo mucoro I Uganda.
Mapat ki cente ma ludiro me tic culu, man pe ki agikine, i.e. mucoro ma kingolo dong cen ma tye pacen 6% bedo kwede, dok pe kineno wel me tiyo biacara.
Dii kany/Click here pi ngec ikom mucoro ma kingolo dong cen inge cul pi jami ma kicato.
Mucoro me VAT
VAT obedo mucoro makingolo iwel me pacen 18% ki ikom jami weng ma dano ma omyero gucul mucoro ocul i.e dano ma ocone onyo ma omyero ocone pi culu VAT. Ngat maculu VAT omyero adwogi cato wilne okat million miya acel ki pyerbic (UGX 150,000,000) onyo million pyeradek wiye abiro ki nucu (37.5 million) pi dwe adek ma pe ocot.
Dii kany/Click here pi nongo ngec mukene ikom VAT
Niang ni: Obedo cik ni pi dano/ngat ma ocone me VAT omyero gi omi e-invoic pien mucoro adwoka mo keken pe kibi yee onyo pe ki penyo pire inge wilo wil/tic ki cente, nikwanyo ka invoic macwako kore tye.
Dii kany/Click here pi nongo ngec me cone pi EFRIS.
Adwogi/kor tic/rekod tiyo biacara ki pongo marom aroma ki kit ma ki pongo kwede pi mucoro mo keken.
Dii kany/Click here pi ngec mukene kit me nyutu kor tic/adwogi/rekod biacara ni
Ka ityeko culu/coyo ritan/adwogi biacara ni, omyero icul kit mucoro mo keken me acula kun itiyo ki kit me cul ma kiryeyo kany ni, macalo benki (bank), Mobile Money, VISA, Mastercard, EFT, RTGS, USSD Code (*285#) ki mukene macalo magi.
Niang ni: Nino me culu mucoro rom aroma ki nino me coyo adwogi cato wil ni.
Dii kany/Click here pi cone me culu mucoro.
|
MUCORO IKOM CENTE MA DONYO I KICAA/JEBA |
|||
|
Nga ma yub eni tye pire |
Yub |
Yub man tye/bedo pi kare marom mene |
Cik malube ki yub me mucoro man |
|
1. Ngat ma tye kayubu kabedo/kama kiyubu iye jami onyo ma pe kiculu pire (Industrial Park/free zone). |
Pe kiculu mucoro ikom lim ma oa ki ipango ot woko onyo miyo jami apanga ma kiyubu ikabdo ma kiyubu iye jami onyo ma pe kiculu pire. |
Pi mwaki apar (10) |
Omyero oket cente USD 50m pi lucat lim ma pe obedo anywali me Uganda onyo USD 10m pi anywali me tung kunyango me Afric, Yub man cake inino dwe ma gedo ocake kwede. Man bene tye pi labiacara ma dong tye con ento tye kamedo rwom me biacarane malo. |
|
2. Lugedo ma tye ka gero gedo ma jo mawoko aye culu onyo purujek me toto/kunyu yonyo me tee ngom. |
Man obedo mucoro ma kiculu kun aa ki ikom jami ma kipoko/kimiyo bot bot ngat matye ka gedo odi me culu pire acula kun nongo ki tamo ni ngat ma tye ka gedo ni nongo dong oculu pigi kace inen jami enoni ngat ma matye ma gedo ni obityo kwedgi ikom purujek meno. |
Pi kare ma projek tum iye |
Lugedo ma tye ka gero gedo ma jo mawoko aye culu onyo purujek me toto/kunyu yonyo me tee ngom. |
|
DUL MALOYO GEDO |
|
||
|
|
Lagonye |
Yub |
|
|
· Motoka ma kiwilo pi kit tic moni-ni · Motoka ma rubu kweyo, cementi ki gweng – ma loone kene. · Motoka ma poko jami gedo ma ki rubu ki cemented ki kweyo kama kitye ka gedo iye. |
· Nyonyo man pe kiculu mucoro mo keken pi kelone ilobo. · VAT tye pi Kampuni ma ocone. |
|
|
|
· Nyonyo madongo me tongo bur, me kunyu kama pii kato iye ki onyo kunyu ki toko kama kibi keto ot iye. • Motoka matye ki latok lobo/ngom, lating kweyo onyo jami ma pek. • Motoka matye ki lacor lobo onyo lajwer/pyel kweyo, ngom, yen ki jami mukene piny kama ki tye ka gedo iye. • Motoka ma coro yugi iteng ngom/cudu ngom ki kama kitye ka gedo iye. |
• Nyonyo man pe kiculu mucoro mo keken pi kelone ilobo. VAT tye pi Kampuni ma ocone. |
|
|
|
|
Lating jami/nyonyo ma cwalo jami me gedo malo ki kama kitye ka gedo iye. |
· Nyonyo man pe kiculu mucoro mo keken pi kelone ilobo. |
|
|
Layit me yito malo kama kitye ka gedo iye |
· Kace kiwilogi ki tung kunyango me Africa ci pe kingolo mucoro mo keken ikomgi. |
|
|
|
· Nyonyo/macin me pimo ngom · Macin me ngiyo piny ma kilwongo “Global Positioning System (GPS) · Macin ma pimo atir/rek/lain me ngom. · Lapim piny ma pimo bor ikin jami (Range finders). Pol kare Kampuni/dul ma gero gudu, lupim piny/ngom, lukwiny nyonyo me tee ngom tiyo kwede. |
· Nyonyo man pe kiculu mucoro mo keken pi kelone ilobo. · Man kiculu mucoro me VAT pire. |
|
|
|
Mutoka lating tee/yec/jami ma kilwongo “Tippa”. · Mutoka madit ma peke kato tan abic (5) ento pe kato tan pyeraryo (20). · Mutoka madit ma peke tye tan pyeraryo (20). |
Mutoka lating tee/yec/jami ma peke kato tan abic 5) ento pe kato tan pyeraryo (20) wel mucoro me kelone bedo pacen apar (10%) pi mwaka acel. Mutoka lating tee/yec/jami ma peke tye tan pyeraryo (20) ki makato pe kingolo mucoro me kelo gi ilobo pi mwaka acel. |
|
|
|
Kelo macin/nyonyo ma tice opoke ki mukene me gedo pi tutunu ma pe kicoyo malo kany. Cik malubu kelone ki tic kwede nonge ite cik me tung kunyango me Africa (East African Community Customs Act, 2004) |
Culu mucoro kijuku pi tutunu pi jami ma ki kijengo kun kingolo oko inge terone I lobo mukene. |
|
|
|
Gero kama paipo ma moo ki gas kato/wok ki iye ki I Uganda kun cito Dar-es-salaam. |
Jami ma kitiyo kwede me yubu kama paipo me moo ki gas kato ki iye pe kiculu mucoro moo keken pi gi malube ki dul me abic (5) ite cik me tung kunyango me Africa (East African Community Customs Management Act, 2004. |
|
|
|
Nyonyo me yubu labuk mac aling-twii ki jami mukene. |
Jami ma kitiyo kwedgi me yubu labuk mac aling-twii pe kibi culu mucoro mo keken pi gi. |
|
|
|
|
Lobe ma orumu wa matiyo biacara macalo tung kunyango me Africa – East African Community (EAC), cuk madit ma ocoko tung kunyango ki tung kudyere me Africa ma kilwongo Common Market for East and Central Africa (COMESA). Ma dong cok coki donyo I dul ma kilwongo TRIPARITITE ma nongo ocoko/ogwaro EAC, COMESA ki SADC (South African Development Cooperation) |
Jami ma kikelo I Uganda kun aa ki ilobe ma orumu wa kimiyo ki gin wel me kelo jami ilobo iwel mapat. |
|
|
Loboni tye ki ka yubu jami ki itedero ma tye ki rwom mamalo dok kiyubu ki Uganda. Jami ni ducu/weng ka ki wilo ki itedero kany bedo/nongo mucoro ma kijogo ki itedero. |
Ka yubu jami macalo waya me mac, waya cim ki mukene (cables), Cementi, nyonyo me yubu jami, paipo, cumaa, baati me guru wi ot. |
||
|
Purujek mogo matye ka bino macalo yubu yoo gar – Standard Gauge Railway (SGR) tye ka kelo tic bot/I dul me gedo. |
Purujek man lobe mawoko aye tye ka culu pire dok jami ma ki kelo me tic iye ducu/weng pe kibi culu mucoro moo keken malube ki Cik me tung kunyango me Africa (East African Community Customs Management Act, 2004.) |
||
|
Gedo ma ki yubu pi tic kwede I faktori ma jo ma okelo gi ocone onyo macalo dul kama ot malac kama kigwoko iye jami tye iye (Warehouse) onyo macalo dul mukene macalo gero ka gwoko jami ma kilwongo warehouse. |
VAT kikwanyo woko ki ikom gedo ma ki gero me faktori. |
||
|
Kelo jami ma ki kwinyo ki I ngom ki nyonyo me yubu Industrial park onyo kama kiyubu iye jami labongo cul moo keken bot ngat ma dongo park onyo kayubu jami me nono kun nongo lim ma oketo kace tidi maloyo omyero obedo million pyerabic (50m) USD. |
Pe culu mucoro m VAT malube ki cik me VAT Act. |
||
|
Kelo jami gedo me yubu Industrial Park onyo kayubu jami ma pe kiculu bot ngat ma kelo dongo lobo manongo lim ma en keto omyero olo twal orom million pyerabic (50m) USD. |
Pe culu VAT malube ki Cik matye VAT Act. Pe culu mucoro moo keken me kelo jami ki ilobo mawoko. |
||
Pi ngec mukene,lim gang tic pa URA moo keken ma cok kwedi pi nongo kony, onyo go cim me nono/ma pe kiculu I nama 0800117000/0800217000 onyo WhatsApp: 077214000