JAMI MA CIK TEK ILOK KOM TIMO BIACARA IKOM GI

Jami ma cik tek ilok kom cato gi: obedo jami ma cwalo gi ilobo mukene onyo kelogi ki ilobo mukene I lobo Uganda lubu cik makeme kwedgi kun nongo omyero kong gunong twero ki bot jang gamente ma neno lok kome ma nongo pud pe kikelo onyo kicwalo.  Jami ma cik tek ilok kom timo biacara I kom gi kitwero kelo onyo cwalo ka inen ngat ma kelo onyo tero tye ki lancic/kimine twero.  Labole jami acama cik cimo ni omyero onong lancic maber ki bot gang kal maloyo lok kom yot kom ki gang kal maloyo lok kom pur, pot cam ki jami ma kiyubu ki ikom pot cam omyero onong twero ki bot gang kal maloyo lok kom pur ki medo rwom jami apura kacel ki gang kal maneno ni cam tye ma oromo, yat amunya ki yadi mukene omyero onong twero ki bot latic pa gamente maneno lok kom yat in rwom ma malu.

 

Niang ni: kace dul mamiyo twero okwero miyo twero pi lancic malube ki tyen lok ma pat pat macalo lok kom yot kom, jami ma balo pot cam kigwoko pot cam maber, kit jami magi ka obino cik cimo ni omyero kimak gi woko

Add to Bookmarks
Please login to bookmark Close

Man twero bedo jami calo

  • Kit jami mo keken ma cato/cwalo gi ilobo mukene time ma lube ki cik ite cik man onyo kit cik mo keken matye katic I kare I lobe ma kitimo biacara kacel
  • Kit bao mo keken ma oa ki ikom yat/yen ma odongo ki ilobo moni.
  • Rec madyak ma pe kimedo gin mo ikome (omel ki lapok)
  • Makaa ma aa ki ikom yen
  • Kamera lakwed piny ma tuk ki iyamo
  • Tero/cwalo woko nyonyo me tee ngom macalo jabu/daab.

Nama

Jami ma cik tek ilok kom kelo gi ki ilobo mukene.

Jami ma cik tek ilok kom tero gi ilobo mukene.

1

Nyonyo ma kitiyo kwede me yubu jami posta kikwanyo kace cik kiketo malube ki cik  onyo twero ma kicoyo kun aa ki bot gang kal madit ma tye kitwero I lobo moni ma aa ki iye ni.

Wek ki cwal jami acata magi ilobo mukene, omyero wele oo tan miya aryo ki pyera abic –

·       Jami ma kigwoko gi I kabedo me gwoko jami acata.

·       Jami acata ma inge cato gi, lucat penyo pi cente ma otiyo kwede ikare me cato jami meno.

·       Jami acata ma kiloko mutoka onyo/ki kontaina ma otingo gi.

2.

Kwak (pawaka) matwero neko onyo mako kit lee tim mo keken malube ki twero ma kicoyo kun aa ki bot gang kal madit ma tye kitwero I lobo moni ma aa ki iye ni.

Jami ma cik tek ilok kom cato gi malube ki dul cik me acel me gwoko lwak (Consumer protection Export Control) Regulations 2000)

1.    Mucele /ruuc

2.    Ngaano onyo raa

3.    Kweyo/ngom

4.    Gweng matino

5.    Cimiti

6.    Bongi ki jami kom bongi ma omyero kicat gi I lobo ulaya Amerika ki Canada.

7.    Mola me te ngom ma pud pe kitimo gin mo ikome.

3

Mola ki kidi mabeco ma pe kimedo/kitimo gin mo ikom gi.

4

Muduku ki jami lweny mukene ma kicoyo lok kom gi ping ite dul 93 I buk matito lok kom jami acata- Nomenclature.

5

Cogo kijami kom cogo ma kiketo kemikol iye me loko/medo tice.

6

Kit cogo mukene ki tung – matego pe pe kingolo, kikwanyo moo ki iye onyo kiyubu manok (ento pe kingolo, ma buru, mapige onyo ondonge.

7

Lak lyec ma pe kingolo onyo kiyubu ento pe kingolo kine maber.

a)   Jami acat ducu ma cwalo gi I lobo mukene time ma lube ki cik man onyo kit cik mo keken matye katic I lobo ma timo biacara ki lobo man.

b)   Cete/yugi ma aa ki ikom nyonyo

c)   Kit bao mo keken ma aa ki ikom yen ma odongo I lobo magi timo biacara kacel.

d)   Rec madyak ma pe kimedo gin mo ikome (omel ki lapok)

e)   Makaa ma aa ki ikom yen,

f)     Battri ma kitiyo kwede ikit yoo mo keken.

 

 

8

Lak raa, ma pe kingolo onyo kiyubu ento pe kingolo kine maber.

9

Tung amuka, ma pe kingolo onyo ma kiyubu maber ento pe kingolo kine maber.

10

Kit lak lee mukene ma pe kingolo onyo kiyubu ento pe kingolo gi maber.

11

Cung/odong lak lee ki yuge ne madong tici peke

12

Pok nge opuk, cogo dog rec meli, ki yee manongo ikom cogo dog rec, tung, del kom jami manonge I pii, ogwec, lwet lee, lwet winyi ki dog winyi, ma pe kitimo gin mo ikom gi onyo kicwero ento pe kingolo kome, maburu ki jami ducu ma aa ki ikome ma dong tice peke.

13

Del kom jami ki jami mukene ma pe kitimo gin mo ikomgi onyo kiyubu ento pe kitimo calo nge okoro onyo gin mapige ma kiyubu doko gin mukene, otwongo mabedo ite pii onyo ki lee mukene ma kwo I pii, cogo dyang, ma kicwero kome ento pe kingolo  yo ma pat pat ma buru onyo matice peke dong.

 

14

Jami mabedo calo mutu/mapolici mayom ma kinongo ki ikom lee makwo I pii.

 

15

Jami mapat pat ma kitwero tic kwede ma aa ki ikom moo ma dong kitiyo kwede oko, kun twero tic me buku mac, kelo lyeto irwon ma lamal.

 

16

Lak lyec ducu ma dong kicwero gi maleng onyo kitiyo kwede me yubu jami mukene ki ikome macalo me deyo ot.

 

17

Cogo, del nge opuk, tung lee, tung lacek, del kom jami manonge I pii, jogi jogi mogo ma kinongo ki ipii ki dul kom lee ma yubu jami deyo ki ikom gi medo ki jami ducu ma kinongo ki ikom gi ( wa ki ma kicweyo acyweya)

 

 

18

Kit jami ducu mabalo ngom/lobo I te cik ma kilwongo ni Montreal Protocol (1987) and the Vienna Convention (1985).

 

 

19

Jami ducu ma kimedo yat ikom wek gudong oyot/iyoo mapat kit ma rubanga ocweyo kwede.

 

20

Kwone (kwayi) jami ducu macalo rec, onyo tong gweno ma kigwoko me toko wek omed kit gweno moni.

 

21

Jami apita ducu macalo pot cam ki lee ki jami ducu manonge ki ikom gi malube ki cik me wilobo CITIES ( kacoke madit ma oneno lok kom pot cam ki lee ma nongo gi tek) I dwe me adek mwaka 1973, ki cik ducu ma kimedo ingeye.

 

22

Jami me gwoko jami mukene ma kicato (taya macon)

 

23

Kit yat mo keken ma kitiyo kwede I lok kom two wic matye ite cik me wi lobo.

 

24

Jami tekwaro ma kigwoko gi.

 

25

Jami acata ducu ma kiloko pi gi ite dul 36 I buk matito lok kom jami acata.(labole lapung wi jami, lacak/lacik gurunet, lami ngec matwero bedo mac mataa onyo ito ikare ma kony mite.

 

26

Jami kom muduku ki ricac ma kiyubu gi ki ikom nyonyo (ite cik me apar wiye a bic XV I buk ma keto kacel lok kom jami ki alama ma nyutu lok komgi (Harmonised Commodity Description and Coding System), onyo kit jami macalo magi ento ma kiyubu gi ki ikom odok manonge ite dul 39 I buk matito lok kom jami acata.

 

27

Mutoka lweny ma tyengo ricac (calo mamba) ma ginonge ite dul 8710 I buk matito lok kom jami acata.

 

28

Lapim piny ki kiyo neno mukene ma tic kwedgi yot kicing, nikwanyo ka kiketo ikom muduku onyo kikelo kacel ki muduku ma kiyube me tic kwede kacel ite dul 90 me buk matito lok kom jami acata.

 

29

Atero, atum, lago cel, onyo toi manonge ite dul 95 I buk matito lok kom jami acata – Nomenclature.

 

30

Dul kom jami mogo macon onyo jami muduku manonge I dul 9705 onyo 9706 I buk matito lok kom jami acata – Nomenclature.

 

 

Niang ni: Ngat mo pe obikelo i ilobo man kit gin acama mo nikwanyo kace kit gin a cama meno kare me kwo ne romo onyo kato pacen 50% ikare ma jami acama meno omyero ote me oo I lobo man.

Ngec ma pire tek: Lok man tye me miyo ngec keken bot dano/lwak ma watiyo kwedgi kun bene twero loke kace cik oloke onyo kimedo ngec ikom cik madoro lok kom mucoro I lobo man.

Add to Bookmarks (0)
Please login to bookmark Close
Skip to content