OKUBARURA AMAKURU

Enyanjura.

Okabarura ‘makuru nigashi (AEO) nikishobirerwa nka ‘omuringo ngo’ bwire ngu kurabwamu amakuru ‘bwingi  obwe karunga wómuhihi w’ómushoro ‘muhinga er’ arikukoreramu karikunza eiyiri kuzarwa, gakworeka entasya ye yoona’omu erye éihanga eryakukoreramu. Ebirimu heyogyeramu mu na magooba, agagabeine, obusiimo, emishara ‘ya koreire na peshoni yoona.

Omubu gunfu, ‘makaru aha by’ akawuntusi ne ntasya eza bantu abatari kutuura omunssi zaabo nibitwara omu enzomensi eziri baru kurungamu niga eiba ri kubarwa nka abatuura. (residents) aha bwe’shonga y’émishoro.

Abakuuru bensi eyi omuhi ómushoroa ri kuzarawa nigashi eyi ari kurunga nibahanisa amakuuru aho naho naba byémishoro. Omubwire bw’mwaka gumwe. |Eki nikiyamba, abakungu omu by’ómushoro kumanya abatari kunguha no kuhikiriza amateeka gagwo! Ndeeru bakakwatsibwa maani’!

Uganda eyehaire yo ‘haiteeka eri AEOI kurunga September 2025, NAMAHANGA AGANDI 125, gari kugyenderera kurwaniisa obutashashura, kureebeka ngu ebitogore byo’mushoro baine amakuru agubari kwetanga, ha za kawunti za bahi bomushoro.

Noha ori kukwataho!

Kurugirirra ‘ha eiteeka ry’ómushoro erya income Tax Act, Cap 338, ezente zoona nibarwa kurunga omu tasya zoona ogu ómuntu eza kubaine kurunga omu mahanga goona, eki kyaba kitabaireho nigashi okuhay’ ebicweka byetasya y’omuhi w’omushoro eki nikireta okubazamu nigashi penarite .

Kokw’amateeka agari kugamba.

Obundi, Tax procedure Acts, Cap 338.Omuntu weena ori kumanya niga atakufafayo ya ko ebigambo ebindi aha mushoroza wómushoro etahikiire nigashi eri kuhabya naba yakora omushango. Ashemereire kushashura 5500= (eikumi etaano nabitaano currency points). Ningashi nibamu kooma obutareega emyaka eikumi! Currency point emwe naigana 20,000 shiringi

AEOI nekwata aha omuntu omwe (individual) na za kampuni(non-individuals) nka za turasti, nigashi aba peshoni.

1.Omuhi wómushoro naba ari omu ensi egyo ‘mwaka gumwe gw ésente

  1. a) Yaaba aine obutunze omu Úganda.
  2. b) Yaaba ari ómu Uganda ‘bwiire’obukuhitsya enaaku 183 nigashi okukiiraho omu myezi abiiri neina

gukutandiika ninga gukuhendera nómwaka gw’ebyetasya. Kandi omu myaka k’ebiri omu bwiire ‘biro 122 omu buri mwaka   gwétasya!

  1. c) Omukozi wa gavumenti narishi ‘mukuru weena otsindikirwe ahaheru omu mwaka gw’etasya.
  1. Kampuni neza kuba eyo kutuura omunsi endijo omu mwaka gwentsya yaab’ aine ebi:
  2. a) Entandikiire aha musingi gwébirangiiro bya Uganda.
  3. b) Aine abebembezi anaba koturolo birikukorerwa omu Uganda ‘bwiire bwoona omu ntasya y’ómwaka. Nigashi yaaba aine
  4. c) Emiriimo mingi eri kukorerwa omu Uganda ‘mu mwaka ‘gwéntaya.
  5. Ekitogore kya Turasiti, ekitwiire omunsi enjo, omu mwaka g’weby’ etatsya haba ‘harimu ebi;
  6. a) Ekitongore kya kyaba kyatandikiirwe omu Uganda.
  7. b) Omu bwiire boona bw’omwaka gw’etasya aba turasti baba baibaire bari kuntura omu Uganda. Ningashi
  8. c) Turasti yaaba aine ebebembezi nabwa koturolo bikutwazibwa omu Uganda omu bwiire bwona obwo ‘mwaka gw’éntsya.

4. Patanashipu, egi yaba yabaire eri omu Uganda, omu bwiire bw’mwaka gwe ntasya, omu bwiire bwoona haba habaire omwe omu patina owabaire ari omunya Uganda

Add to Bookmarks
Please login to bookmark Close
Skip to content